In het kort
- SHBG (Sex Hormone Binding Globulin) is een eiwit dat zich bindt aan geslachtshormonen, zoals testosteron, en regelt hoeveel daarvan actief beschikbaar is in het lichaam.
- De SHBG-waarde helpt bij het beoordelen van de hormonale balans en de hoeveelheid vrij testosteron.
- Een te hoge of te lage SHBG-waarde kan invloed hebben op de beschikbaarheid van testosteron, ook wanneer de totale testosteronwaarde normaal is.
- Afwijkende SHBG-waarden kunnen samenhangen met hormonale veranderingen, leeftijd, leveraandoeningen, schildklierproblemen, overgewicht of het gebruik van bepaalde medicijnen.
- Met een vingerpriktest kan de SHBG-waarde worden gemeten en krijg je meer inzicht in je hormoonhuishouding.
- SHBG wordt meestal beoordeeld in combinatie met testosteron en albumine om de vrije testosteronwaarde beter te kunnen inschatten.
- Een afwijkende SHBG-waarde geeft niet altijd klachten, maar kan helpen bij het verklaren van symptomen zoals vermoeidheid, een verminderd libido of verminderde spierkracht.
- Wil je meer inzicht in je hormoonbalans? Dan kan een testosteron test, met biomarker SHBG en albumine een completer beeld geven.
Wat is SHBG en welke rol speelt deze stof bij de testosteronhuishouding?
SHBG staat voor “Sex Hormone Binding Globulin”. Dit is een eiwit dat in je lever wordt gemaakt en zich in je bloed bevindt. SHBG bindt zich aan geslachtshormonen, zoals testosteron en oestrogeen, en vervoert deze hormonen door je lichaam. Alleen het deel van het testosteron dat niet gebonden is aan SHBG (het ‘vrije’ testosteron) kan actief zijn in je lichaam. SHBG speelt dus een belangrijke rol in het regelen van hoeveel actief testosteron er beschikbaar is.
Wat betekent een te hoge of te lage SHBG-waarde?
Als je SHBG-waarde te hoog is, betekent dit dat er meer testosteron gebonden wordt en er minder vrij (actief) testosteron beschikbaar is. Bij een te lage SHBG-waarde is er juist meer vrij testosteron in je bloed. Beide situaties kunnen invloed hebben op hoe je je voelt en hoe je lichaam functioneert.
Welke klachten kunnen passen bij een afwijkende SHBG-waarde?
Bij een te hoge SHBG-waarde kun je klachten krijgen die lijken op een tekort aan testosteron, zoals vermoeidheid, minder zin in seks, minder spierkracht en stemmingswisselingen. Bij een te lage SHBG-waarde kunnen juist klachten ontstaan die passen bij een teveel aan testosteron, zoals meer lichaamsbeharing, acne of stemmingsproblemen. Bij vrouwen kan een lage SHBG-waarde bijvoorbeeld samenhangen met het polycysteus-ovariumsyndroom (PCOS).
Waardoor kan SHBG verhoogd of verlaagd zijn?
Verschillende factoren kunnen invloed hebben op je SHBG-waarde. Een verhoogde SHBG-waarde komt bijvoorbeeld voor bij leverziekten, zwangerschap, gebruik van bepaalde medicijnen (zoals de anticonceptiepil) of bij een te snel werkende schildklier. Een verlaagde SHBG-waarde kan optreden bij overgewicht, diabetes type 2, het gebruik van bepaalde medicijnen (zoals anabole steroïden), en bij een te traag werkende schildklier.
Hoe beïnvloedt SHBG de hoeveelheid vrij testosteron?
SHBG bepaalt hoeveel testosteron in je bloed gebonden is en hoeveel er vrij beschikbaar is. Hoe hoger je SHBG, hoe minder vrij testosteron je hebt. En hoe lager je SHBG, hoe meer vrij testosteron er is. Vrij testosteron is het deel dat actief is en invloed heeft op je lichaam.
Wanneer is het verstandig om SHBG te laten bepalen?
Het is verstandig om je SHBG te laten meten als je klachten hebt die kunnen wijzen op een verstoring van je hormoonbalans, zoals onverklaarbare vermoeidheid, veranderingen in je libido, onregelmatige menstruatie (bij vrouwen), of problemen met spierkracht. Ook als je huisarts vermoedt dat je testosteronwaarden niet kloppen, kan het meten van SHBG helpen om een beter beeld te krijgen.
Hoe wordt SHBG gemeten en hoe interpreteer je de uitslag?
SHBG wordt gemeten met een vingerpriktest. In ons aangesloten ISO-gecertificeerd laboratorium wordt dan bepaald hoeveel SHBG er in je bloed zit via onze testosteron test. De uitslag wordt vergeleken met de normale waarden voor jouw leeftijd en geslacht. Je huisarts kijkt samen met de uitslagen van andere hormonen, zoals testosteron, om te bepalen of er sprake is van een afwijking.
Hoe kun je een afwijkende SHBG-waarde verbeteren of behandelen?
De behandeling hangt af van de oorzaak van de afwijkende SHBG-waarde. Soms is het nodig om een onderliggende aandoening te behandelen, zoals een schildklierprobleem of overgewicht. Gezond eten, voldoende bewegen en een gezond gewicht behouden kunnen helpen om je SHBG-waarde te verbeteren. Als medicijnen de oorzaak zijn, kan je huisarts samen met jou kijken of het mogelijk is om deze aan te passen. In sommige gevallen kan een hormoonbehandeling nodig zijn, maar dit gebeurt altijd in overleg met je eigen huisarts.
Dit bericht is uitsluitend bedoeld ter informatie en vervangt geen advies van een huisarts. Blijven je klachten bestaan of maak je je zorgen, neem dan altijd contact op met je huisarts.
