In het kort
- Prolactine is een hormoon dat wordt aangemaakt door de hypofyse en vooral bekend is vanwege de rol bij de productie van moedermelk.
- Zowel vrouwen als mannen hebben prolactine in het bloed en het hormoon speelt ook een rol bij de vruchtbaarheid en hormoonbalans.
- Een verhoogde prolactinewaarde kan invloed hebben op de menstruatiecyclus, eisprong, het libido en de vruchtbaarheid.
- Een afwijkende prolactinewaarde kan verschillende oorzaken hebben en hoeft niet altijd te wijzen op een gezondheidsprobleem.
- Stress, slaap, lichamelijke inspanning en bepaalde medicijnen kunnen de prolactinewaarde tijdelijk beïnvloeden.
- Met een vingerpriktest (bloed) kan de hoeveelheid prolactine worden gemeten en krijg je meer inzicht in je hormoonhuishouding.
- Bij onderzoek naar hormonale klachten of vruchtbaarheid wordt prolactine vaak samen met andere hormoonwaarden beoordeeld.
Wat is prolactine en welke rol speelt dit hormoon in het lichaam?
Prolactine is een hormoon dat wordt aangemaakt in de hypofyse, een klein orgaan in de hersenen. De belangrijkste taak van prolactine is het stimuleren van de melkproductie bij vrouwen na de bevalling. Maar prolactine speelt ook een rol bij de regulatie van de menstruatiecyclus en het onderdrukken van de vruchtbaarheid tijdens de borstvoedingsperiode. Bij mannen heeft prolactine invloed op de aanmaak van geslachtshormonen.
Wat betekent een te hoge of te lage prolactine-waarde?
Een te hoge prolactine-waarde (hyperprolactinemie) betekent dat er meer prolactine in het bloed zit dan normaal. Dit kan verschillende oorzaken hebben, zoals zwangerschap, stress, bepaalde medicijnen of een aandoening van de hypofyse. Een te lage prolactine-waarde komt zelden voor en heeft meestal geen grote gevolgen, maar kan wijzen op een probleem met de hypofyse.
Welke klachten kunnen passen bij een afwijkende prolactine-waarde?
Bij een te hoge prolactine-waarde kunnen vrouwen last krijgen van uitblijvende menstruatie, onregelmatige menstruatie, melkafscheiding uit de borsten zonder zwangerschap, of problemen met zwanger worden. Mannen kunnen last krijgen van minder zin in seks, erectieproblemen of melkafscheiding uit de tepels. Bij een te lage waarde zijn er meestal geen duidelijke klachten.
Welke invloed heeft prolactine op de menstruatiecyclus en vruchtbaarheid?
Prolactine kan de menstruatiecyclus beïnvloeden. Een te hoge prolactine-waarde kan ervoor zorgen dat de menstruatie uitblijft of onregelmatig wordt. Dit maakt het moeilijker om zwanger te worden. Ook bij mannen kan een hoge prolactine-waarde de vruchtbaarheid verminderen, doordat het de productie van geslachtshormonen en zaadcellen kan verstoren.
Waardoor kan prolactine verhoogd of verlaagd zijn?
Prolactine kan verhoogd zijn door zwangerschap, borstvoeding, stress, bepaalde medicijnen (zoals antidepressiva of antipsychotica), een goedaardig gezwel in de hypofyse (prolactinoom), of schildklierproblemen. Een verlaagde waarde komt zelden voor, maar kan ontstaan door schade aan de hypofyse of na een operatie aan dit gebied.
Wanneer is het verstandig om prolactine te laten bepalen?
Het is verstandig om je prolactine te laten meten als je klachten hebt zoals uitblijvende menstruatie, onverklaarbare melkafscheiding uit de borsten, problemen met vruchtbaarheid, of seksuele problemen zonder duidelijke oorzaak. Ook bij mannen met onverklaarbare klachten kan het zinvol zijn om prolactine te meten.
Hoe wordt prolactine gemeten en hoe interpreteer je de uitslag?
Prolactine wordt gemeten met een vingerpriktest (bloed). Je eigen arts vergelijkt jouw waarde met de normale waarden voor jouw leeftijd en geslacht. Een licht verhoogde waarde kan bijvoorbeeld door stress komen, terwijl een sterk verhoogde waarde kan wijzen op een aandoening van de hypofyse. Je eigen arts kijkt altijd naar het totaalplaatje van jouw klachten en andere uitslagen.
Hoe kun je een afwijkende prolactine-waarde behandelen of verbeteren?
De behandeling hangt af van de oorzaak. Soms is het voldoende om een medicijn aan te passen of te stoppen met een medicijn dat de waarde verhoogt. Bij een gezwel in de hypofyse kunnen medicijnen of soms een operatie nodig zijn. Als stress de oorzaak is, kan ontspanning of het aanpakken van stress helpen. Bij een te lage waarde is meestal geen behandeling nodig. Je eigen arts bespreekt de beste aanpak voor jouw situatie.
Dit bericht is uitsluitend bedoeld ter informatie en vervangt geen advies van een huisarts. Blijven je klachten bestaan of maak je je zorgen, neem dan altijd contact op met je huisarts.
